Rize Bezi Olarak Ünlenen Feretiko Bezinin Geliştirilerek Rize Turizmine Katkı Sağlaması Planlanıyor Ancak, Feretikonun Üretildiği Kendir Ekimi Türkiye’de Yıllardır Yasak.

(Haber Merkezi)- Rize Valisi Kasım Esen, el dokuma ürünü olan ve ''Rize bezi'' diye de anılan ‘feretiko’ bezinin turistik ürün olması için proje hazırladıklarını bildirdi. Esen, yaptığı açıklamada, feretiko bezinin yaygınlaştırılması ve adının daha fazla duyurulması için çalışma içinde olduklarını söyledi.

Bu kapsamında İyidere ilçesini pilot olarak seçtiklerini belirten Esen, bu ilçenin hemen hemen bütün köylerinde feretiko dokumacılığına başlandığını kaydetti.

Feretiko bezinin yaygınlaştırılması ile ilgili AB hibe fonlarından yararlanmak üzere bir proje hazırladıklarını ifade eden Esen, yaklaşık 3 milyon dolar civarında bir bütçesi olacak olan projeyi yakın bir zamanda ilgili yerlere sunacaklarını söyledi.

Feretiko bezi dokumacılığını diğer ilçelere de yaygınlaştırabileceklerini, bu konuda sorun olmadığını belirten Esen, şöyle dedi: ''Bu konudaki en önemli sorun pazarlama sorunudur. Bu sorunu aşabilmek için arayış içindeyiz. Feretikoyu ihraç etmek şu aşamada zor gibi görünüyor. Zaten feretiko bezini tekstil ürünü olarak değerlendirirsek zarar ederiz. Çünkü bu konuda Bursa, Denizli, Gaziantep gibi şehirler oldukça ileri seviyedeler. Bu nedenle biz feretiko bezini Rize'de turizmle birlikte geliştirmek istiyoruz. Yani feretiko bezinin Rize'ye gelen yerli veya yabancı her turistin alabileceği bir turistik ürün olmasını istiyoruz.''

Esen, bu kapsamda feretiko bezinin iş yerlerinde satışının dışında, yöredeki 4 ve 5 yıldızlı otellerde oluşturulacak reyonlarda turistlere satılabileceğini sözlerine ekledi.

Feretiko’nun Tarihi

Geleneksel Rize el dokumacılığının temelini teşkil eden feretikonun, milattan önceki dönemlerde yöreye hakim olmuş olan İskitler tarafından Rize'ye kazandırıldığı sanılmaktadır.

Rize'de 1960'lı yıllarda çay tarımının yaygınlaşmasından önce hemen her evde bir feretiko tezgahı bulunuyordu. Bu yıllarda Rizeli birçok aile feretiko ticaretini kendine iş edinmişti. Eski dönemlerde Rizeli kadınların el emeğiyle gerçekleştirdikleri bu sanat, Rize ekonomisine küçük çapta da olsa katkıda bulunuyordu. Ancak çay tarımının yaygınlaşmasının ardından feretiko dokumacılığına olan ilgi yıldan yıla azaldı. Bugün Rize'de çay ekili olan alanlarda, o yıllarda feteriko ipliği elde etmekte kullanılan kendir (Hint Keneviri) yetiştiriliyordu. Ancak daha sonra çeşitli nedenlerden dolayı bölgede ve ülkemizde kendir ekimi ve dikimi yasaklandı.

Nasıl Üretiliyor

Nisan ayının ortalarına doğru humuslu toprağa ekilen kendir tohumları Ağustos ortalarına doğru bir buçuk iki metreye ulaşınca hasat edilir. Hasat edilen kendir ağaçları birkaç gün kabuklarının gevşeyip soyulmaya müsait hale gelmesi için yağmura bırakılır, kabukları soyulduktan sonra da tokmaklarda dövülür. İp haline getirilen kendir lifleri yumak halinde özel tezgahta dokunup feteriko bezi haline getirilir.

Feretiko kumaşı kalitesi, sağlıklı olması ve zarafetiyle gerek elbise, gerekse üzerine işleme yapılmak suretiyle kullanılmaktadır. Feretiko bezi ketene göre çok ince, aynı zamanda dört kat daha dayanıklıdır. Pamuklu kumaşların ortalama 6 aylık ömrü olmasına karşı feretikonun ömrü 2 yıldır.

Rize’nin tanıtımı ve turizm değerlerinde yer almasına karşın feretiko bezinin temel ham maddesi olan kendir üretimi ne yazık ki ülkemizde yıllardır yasaklanmış durumda.

http://www.gazetevice.net/news/227.html

Düzenlenen Kurslarla Yaygınlaştırılmaya Çalışılan Rize Bezi Dokumacılığının Bölge İçin Önemli Bir Geçim Kaynağı Oluşturacağı Kaydediliyor 

(Haber Merkezi)- Rize’nin İyidere ilçesi’nde İlçe halk Eğitim Merkezi ile Tarımsal kalkınma Kooperatifinin birlikte organize ettiği Rize bezi dokuma kursu sona erdi. Kursun sonunda düzenlenen törenle kursiyerlerin ürünleri sergilenmeye başlandı.

Rize bezi sergisi törenine Rize Valisi Kasım Esen, Belediye Başkanı Halil Bakırcı, Çaykur Genel Müdürü Ekrem Yüce, İyidere Kaymakamı Bülent Uygun, İyidere Belediye Başkanı Ahmet Mete, Derepazarı Belediye Başkanı Şaban Kalça, Çaykent Belde Belediye Başkanı Mehmet Kazancı, daire amirleri ve diğer davetliler katıldı.

Törende bir konuşma yapan İyidere Belediye Başkanı Ahmet Mete, “Rize yöresinin geleneksel dokumalarından olan Feretiko, sağlam, doğal yapısı ve şık görünümü, yöre sanat anlayışını bünyesinde barındırması itibarıyla geçmişte olduğu gibi günümüzde de ilimiz ekonomisine önemli bir girdi sağlayacağı düşünülerek ilimizde yeniden canlandırılması konusunda il milli eğitim müdürlüğü öncülüğünde 2–3 yıldır yeniden orijinal üretime başlanmıştır. Bu çalışmalar kapsamında 2004 yılında İyidere Kaymakamlığı ve Belediye Başkanlığı olarak Rize Bezi üretiminin ilçemizde iyi bir seviyeye gelmesi için İyidereli iş adamlarımız ile birlikte, Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğüne maddi ve manevi destek verilerek ilçeler içerisinde en iyi duruma geldik. Sayın Valimiz Kasım Esen, ilçemizi Feretiko bezi konusunda pilot bölge ilan etmesiyle bu yönde çalışmalarımızı hızlandırdık. Amacımız Rize bezini üretim ve pazarlamasının en iyi seviyeye getirilerek ulusal ve dünya markası yapmaktır. Ancak Rize Bezi (Feretiko) üretimi için en önemli hammadde kendir olduğu için, kendir üretiminin teşvik edilmesini istiyoruz. Rize Bezi projesinin temel amacı ilimizde bulunan işsiz bayanların istihdamı ile birlikte aile bütçelerine, ilimiz ve ülke ekonomisine katkı sağlanmasına çalışılmaktadır” dedi.

             Rize bezi sergisi için düzenlenen törende konuşan Rize Valisi Kasım Esen, Rize Bezi konusunda İyidere ilçesini öncü ilçe yaptıklarını ifade ederek, “Geçmişi olmayan milletlerin geleceği de olmaz. Feretiko Rize’nin geçmişinin en önemli unsurudur. Bu nedenle Rize Bezini tekrar gün yüzüne çıkartıp markalaşmasını sağlayacağız. Bu bezden Rize markalı çantalar ve değişik ürünler yapacağız, Rize bezini kısa sürede Türk tekstilinin hizmetine sunacağız” dedi.

http://www.gazetevice.net/news/473.html

İyidere'de Rize Bezi (Feretiko) sergisi

Rize'nin İyidere İlçesi'nde İlçe Halk Eğitim Merkezi ile Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin birlikte organize ettiği Rize bezi dokuma kursu sona erdi.

ÖMER KETENCİ/RİZE

Kursiyerlerin ürünleri sergileniyor. Sergisi törenine Rize Valisi Kasım Esen, Belediye Başkanı Halil Bakırcı, Çaykur Genel Müdürü Ekrem Yüce, İyidere Kaymakamı Bülent Uygun, İyidere Belediye Başkanı Ahmet Mete, Derepazarı belediye Başkanı Şaban Kalça, Çaykent Belde Belediye Başkanı Mehmet Kazancı, daire amirleri ve diğer davetliler katıldı. Törende bir konuşma yapan Başkan Ahmet Mete, Rize Yöresi'nin geleneksel dokumalarından olan feretikonun, kent ekonomisine katkı sağlamak amacıyla, İl Milli Eğitim Müdürlüğü öncülüğünde yeniden üretimine başlandığını belirtti. Vali Kasım Esen'in feretiko konusunda ilçeyi pilot bölge ilan etmesiyle kaymakamlık, belediye ve iş adamları olarak bez üretiminin ilçede iyi bir seviyeye gelmesi için çalıştıklarını ve bunu başardıklarını ifade eden Mete şunları söyledi, "Amacımız Rize Bezi'ni dünya markası yapmaktır. Ancak feretiko üretimi için en önemli hammadde olan kendir üretiminin teşvik edilmesini istiyoruz. Feretiko projesinin temel amacı ilde bulunan işsiz bayanların istihdamı ile birlikte aile bütçelerine, kent ve ülke ekonomisine katkı sağlanmasına çalışılmaktadır". Rize bezi sergisi için düzenlenen törende konuşan Rize Valisi Kasım Esen, bu konuda İyidere ilçesini öncü ilçe yaptıklarını ifade ederek, "Feretiko Rize'nin geçmişinin en önemli unsurudur. Bu nedenle Rize bezini tekrar gün yüzüne çıkartıp markalaşmasını sağlayacağız. Bu bezden Rize markalı çantalar ve değişik ürünler yapacağız, Rize bezini kısa sürede Türk tekstilinin hizmetine sunacağız" dedi.

03.05.2007

Yenişafak

Rize bezi geleceğini arıyor

23 Eylül 2007 Pazar

RİZE- AK Parti Rize milletvekili Ali Bayramoğlu, Rize bezi olarak da bilinen feretikonun değerlendirildiği takdirde bölge ekonomisine katkı sağlayacağına ve ciddi bir geleceği olduğuna inandığını söyledi. Bayramoğlu, Rize İsmail Kahraman Kültür Merkezi’nde feretiko dokumacılığının geliştirilmesi amacıyla yapılabilecek çalışmaların değerlendirildiği toplantıda yaptığı konuşmada, feretiko dokumacılığının, üzerinde önemle durulması gereken bir sektör olduğunu belirtti. Rize’de açılan kurslarda bugüne kadar 5 bin 500 kişinin eğitim gördüğünü kaydeden Bayramoğlu, “Ama bugüne kadar insanlar genellikle kendisi için üretim yapmış. Bu konuda feretiko ürününü Rize ve Trabzon’un dışına çıkartamamanın zorluğunu yaşıyoruz. Ürettiğimiz ürünü yörenin dışına çıkartmalıyız” diye konuştu.

http://www.turkiyegazetesi.com.tr/HaberDetay.aspx?haberid=347851

'Feretiko' canlanıyor      

________________________________________

Rize'nin İkizdere İlçesi'ne özgü kaybolmaya yüz tutan feretiko bezi yeniden hayat bulacak. Halk Eğitim Merkezi'nde yetiştirilen usta öğreticilerin verdiği kurslar başladı.

İkinci Dünya Savaşı yıllarında yokluk kendir ipliğinden dokunan feretiko adı verilen bez dokuması yeniden hayat buluyor. Rize'nin İkizdere İlçesi'nde ter çekmesi nedeniyle iç çamaşırı olarak üretilmesi düşünülen feretiko bezi için Halk Eğitim Müdürlüğü'nün yaklaşık bir yıl süren çalışması tamamlandı. İki feretiko tezgahı yaptırılırken, üretimini öğretecek olan usta öğreticiler yetiştirildi.

Feretiko bezinden turistik amaçlı çamaşırlar üretilecek. İkizdere Halk Eğitim Merkezi Müdürü İsmail Kılıç, feretiko bezinin yöreye has geleneksel bir sanat ürünü olduğunun altını çizerek, 'Feretiko bezini bir tekstil ürünü haline getireceğiz. Çalışmalarımız bu doğrultudadır. Tezgahlarda kadınlarımızı ve gençlerimizi maaş karşılığı çalıştıracağız. Hem kendi bütçelerine hem de yöre ekonomisine katkı sağlayacaklar' dedi.

M.Fatih KÖSOĞLU / RİZE

http://www.aksam.com.tr/arsiv/aksam/2004/04/06/karadeniz/karadeniz2.html

Rize'de kadın günü kutlaması  

Rize'de ilk kez kurulan kadın derneği 'Gülbahar Hatun' ile büyük coşku içinde 8 Mart Kadınlar Günü'nü kutladık.

Anadolu'da yıllardır dolaşan ve kadın konuşmaları yapan biri olarak kadınların nasıl kendilerine güvenlerinin geliştiğini, serpildiğini bir bebeğin büyümesi gibi izliyorum. Son 10 yılda Anadolu'nun her yerinde kadın dernekleri kuruluyor ve kadınlar kendi sorunlarına sahip çıkıyorlar. Rize'de kadın dayanışmasının gücünü hissetmek ve onların şen gülüşlerinde yaşama sevincini topluma taşımalarını görmek geleceğimiz adına çok sevindirici. Derneğin ev kıvamındaki dekoru, temizliğinin yanı sıra çalışmanın izleri de ortalıkta. Kadınlar hep toplanmış benimle sohbete. 19 yaşındaki Sevcan Karaaslan, "Güç sadece erkeğe ait değildir." diyor kararlı ve tok bir sesle. Karate antrenörü olan babasının onu nasıl yetiştirdiğini, kazandığı madalyaları gururla sıralıyor. Sevcan 2 cm kalınlığında, 8 cm eninde 27 mermer parçasını üst üste koyarak tek bir hamlede eliyle kırıyor. 16 yaşında ilk denemesini yapan Sevcan, sporun kadınlar için önemli olduğunu söylüyor ve kadınlara fitness eğitimi verdiğini öğreniyorum. 14 yıldır Rize'de müzik öğretmenliği yapan İrene, kendini Rus değil Rizeli diye takdim ediyor. Azeri bir hanım ve diğer Rizeli ya da farklı yerlerden gelmiş kadınlar pürneşe sohbet ediyor. Buradaki kaynaşma insanın içini ısıtıyor.

Çaykur genel müdürünün eşi hanımefendi Filiz Yüce, Rize'yi de çayı da hiç nefessiz anlatıyor büyük bir sevgiyle. 'Ekrem Bey çok şanslı' diyoruz hepimiz bu desteği izlerken. "Biz de çayımızı bayiden alıyoruz, kimsenin evine özel çay gitmez." diyor.

Karadeniz'in can damarı Çaykur 35 yıldır zarar eden bir KİT olsa da burada bir milyondan fazla insanı doğrudan ilgilendiriyor. Ekrem Bey kayırmacılıktan hiç hoşlanmıyor ve "Kim işini iyi yaparsa o benim adamımdır." diyor. Son çalışmalarda kurum, 500 kurum içinde 32. sıraya yükselmiş. Çamlıhemşin ve Ayder'de ekolojik çay tarımı başlayacağını duyuralım ayrıca.

Rize'nin geleneksel dokuması feretiko, koyu renklerin kırmızılarla çarpıcı güzelliğidir. Feretiko, kenevir ve pamuk karışımı bir dokuma. Yok olmaya yüz tutan bu el tezgahı dokumalarını bir genç hanım ayağa kaldırmış.

Derya Can, 3 çocuk annesi ve 30 tezgahı var bugün. Kaybolan değerleri gün ışığına çıkaran Derya Hanım geleneksel dokuma ile modern tasarımları birleştirmiş.

23 yaşında oğul sahibine hiç benzemeyen Derya Hanım, büyük bir tevazuyla anlatıyor her şeyi. Gözünüzü alamadığınız güzellikteki ürünler Avrupa'da satılacak kalitede. İhracat da yapan Bizim Eller, botanik bahçesi yolu üstünde. Yolunuz düşerse mutlaka uğrayın ve çalışan tezgahları, kadınları, çeşan desenlerini görün. Gülbahar Hatun Derneği'nin başkanı Emine Yanbay, 200 yıllık manolyaların açtığı botanik bahçesine götürürken Ayder Yaylası'na çıkacağımızı, kar olmadığını müjdeliyor. Bu doğa harikası yaylada Haşimoğlu Otel bizi sıcak karşılıyor, kutlamalara burada başlıyoruz aslında. Heliski sporunu yapmaya gelmiş İsviçreliler, "Hayal ettiğimiz her şey burada." diyor bana. Gelinduvağı Şelalesi beyazlar içinde onları doğrular gibi. Sabaha kadar yağan kar bizi oralarda tutamıyor ve bütün kadınlar Rize'ye konferansa yetişiyoruz. Çamlıhemşin'in genç belediye başkanı uğurluyor bizi. Yarın 8 Mart Dünya Kadınlar Günü, Anadolu'nun her köşesindeki kadınımıza kutlu olsun. Kadın olmanın erdemi birbirimizle dayanışmadır, biliyorum. Sizle geçen her günümü de çok seviyorum.

07 Mart 2006, Salı

Rize bezi üretimi canlandırılıyor

Rize deyince akla gelen ürünlerden biri de Rize bezi (feretiko). Kenevir ipliği kullanılarak dokunan Rize bezi ile iç çamaşırı, gömlek, peştemal, fistan üretiliyor. Esrarın da elde edildiği kenevirin üretimi geçmişte sınırlandırılınca, kentin tüm giyim ihtiyacını karşılayan, 1930'lı yıllarda ihracatı yapılan Rize bezi üretimi de darbe yemiş. El tezgahları evlerin çatı katlarına taşınmış. Bugün yeniden Rize bezi üretimi canlandırılmak isteniyor

Sabah

Rize Bezi "mahreç işareti" patentini aldı

Kendir ipliğinden yapılan "Rize Bezi" Türk Patent Enstitüsü tarafından haritalarda kullanılmak üzere "mahreç işareti" olarak tescillendi.

ÖMER KETENCİ/RİZE

Rize Valiliği'nin, "Rize Bezi"nin coğrafi işaret olarak tescillenmesi için Türk Patent Enstitüsüne (TPE) yaptığı başvuru sonuçlandı. TPE, 2005 yılında aldığı başvuru üzerinde gerekli incelemeleri tamamlayarak, Rize Bezini (Feretiko el dokumaları) "mahreç işareti" olarak tescilledi. Rize Bezinin ham maddesi olan kendir ipliği, bitkisel lifler arasında en yüksek sağlamlığa ve bükümlü bir özelliğe sahip, kendir ipliğinden olduğu içinde çürümüyor ve sünmesi az oluyor. Söz konusu bez, 1.8 ile 2.4 santimetre uzunluğunda ketene benzer lif demetleri taranarak elde ediliyor. Rizede iklimin az güneşli ve çok yağışlı olması nedeniyle diğer yörelere göre lifler çok ince ve esnek oluyor. Bezin bu özelliği için dokumada, sadece bu yörenin kendirleriyle yapılan iplikler kullanılıyor. Kendirden elde edilen liflerin iplik haline getirilmesinin ardından yapılacak ürünün çeşidine göre, 45-60-90 ve 120 santimetrelik kamçılı el tezgahlarında dokunup Rize Bezi haline getiriliyor. Bezler, daha sonra yöreye ait tekniklerle ağartılıyor. Dokunan bezlerin desenleri özel ve dokuyucu tarafından tasarlanıyor. Feretiko bezinin kendir ipliğinden kaynaklanan bir özelliği de çokça ter emici olması ve çabuk kuruması. Aşırı sıcakta çalışan kişiler, fazla terledikleri için feretiko iç gömleği giymeyi tercih ediyorlar.

DENETİMLER

Rize Bezi'nin kalite denetimi, Rize Kız Meslek Lisesi'den, Rize Halk Eğitim Merkezi'den, İyidere Halk Eğitim Merkezi'den ve İl Tarım Müdürlüğü ile özel sektörde çalışan bir uzmanında katılacağı 5 kişilik bir komisyon tarafından yerine getirilecek. Denetimler yılda iki kere, ihtiyaç duyulduğunda ise her zaman yapılabilecek. TPE, yıl başından itibaren Çay İli Vişnesi, Edirne Beyaz Peyniri ve Mut Kayısısı'nın da bulunduğu 10 coğrafi işareti tescillerken, 19 coğrafi işaret için de başvuru aldı. Türkiye'nin halen 94 tescilli coğrafi işareti bulunuyor, 99 coğrafi işaret ise tescillenmeyi bekliyor.

28.12.2007

Yeni Şafak

Rize bezi yok oluyor!..

Öncelikle Rize bezinin neden yapıldığını anlatmakta fayda var. Yurdumuzun pek çok yerinde yetişen kendir Rize bezinin yapılmasında kullanılan sınai bir bitkidir. Kendir elyafının dışında tohumundan da yağ yapılırken, halat, ip, sicim üretiminde de kullanılır. Rize'deki hava şartları kendirden elde edilen elyafların sert olmamasına neden olmaktadır. Bundan dolayıdır ki ince iplik ve bez dokumasında kullanılır. Rize'de şu andaki kendir varlığına göre yaklaşık olarak bin ile 2 bin ton arasında bez üretilebilir. Rize çay üretimiyle gündemden düşmüyor. Çay, bölgedeki diğer varlıkların gölgede kalmasına neden olmuş durumda. Biz çayı arka plana itin demiyoruz ama varolan değerlerin de gün yüzüne çıkarılması gerekir. Bu değerlerin en başında da Rize bezi gelmektedir. İç çamaşırından iplik sanayisine kadar pek çok alanda kullanılan Rize bezinin geleceği, yapılacak olan proje ve atılacak olan ciddi adımlara bağlıdır.

Aslında çayıyla ünlü Rize'de bez üretimine gerekli ilgi gösterilseydi bugün çayın dışında ikinci bir ürün olan Rize bezi de gündemin ilk sıralarında yer alırdı. Bunun için yapılması gereken en önemli çalışma kendir üretiminin yapıldığı alanların belirlenip değerlendirmeye alınmasıdır. Çay konusunda yapılan hatalar ve üretilen yanlış politikalar nedeniyle çay üreticisinin mağduriyeti halen daha devam ediyor. Kendir dere kenarında yetişen bir ürün olmasına rağmen ne hikmetse değerlendirilmiyor. Çaya göre çok daha az maliyetle elde edilecek olan kendirin işlenmesi için de bir fabrika kurulmalı. Yanlış hatırlamıyorsam Pakistan ve Hindistan uluslararası piyasaya kendir ihracı yapan en önemli iki ülke. Bu ülkeler gibi dış pazara ihraç yapalım demiyorum. Zaten isteseniz de böyle bir şansınız olmaz. Çünkü ürün çok fazla alanda yetişmiyor. Bunun için ihraç olayı çok yönlü ele alınması ve değerlendirilmesi gereken bir konu olarak karşımıza çıkıyor. Bin ile 2 bin ton arasında üretilecek olan Rize bezi ancak iç piyasanın belirli oranda ihtiyacını karşılayacaktır. İnanın çok önemli bir değeri sümenaltı etmenin sıkıntısını bundan sonra çekeceğiz. Her yönüyle ciddi ve önemli bir sektör olan Rize bezi piyasaya hakim olduğu zaman binlerce insana da ekmek kapısı sağlayacaktır. Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılar göz önüne alındığı zaman böyle bir yatırımın yapılmaması bizleri üzüyor.

Kız sanat okullarında yetiştirilen genç kızlarımızın eğitimi için de önemli bir yere sahip Rize bezinin bundan sonraki süreçte hangi noktaya gideceğini, az önce ifade ettiğimiz gibi ortaya konacak proje ve atılacak adımlar belirleyecek. Biz buradan bir kez daha uyarımızı yapalım. Rize bezine gerekli ilgi gösterildiği zaman çayın yanında inanın çok önemli bir sektör elde edilmiş olacak. Bu sektörün ekonomiye ciddi katkılar yapacağı ve istihdam sorununu giderecek olma özelliği de unutulmamalı.

Akşam Gazetesi

Sağlık için rize bezi

         Rize bezinden elde edilen ürünlerde herhangi bir kimyasal madde kullanılmadığı açıklandı

         20.05.2007 

KALİTE VE SAĞLIĞIN ADI RİZE BEZİ

Rize bezinden elde edilen ürünlerde herhangi bir kimyasal madde kullanılmadığı açıklandı

RİZE'nin Fındıklı ilçesi Halk Eğitim Merkezi Müdürü Yücel Yıldırımkaya, Rize bezinden yapılan ürünlerin son derece kaliteli ve sağlıklı olduklarını söyledi.

Yıldırımkaya, yaptığı açıklamada, merkezlerinde her yıl düzenli olarak açılan Rize bezi dokuma kurslarında geleneksel el dokuma tezgahlarında çeşitli ürünler elde edildiğini belirtti.

Rize bezinden masa örtüsü, sehpa örtüsü, perde gibi klasik işlerin dışında heybe, pano, atlet ve gömlek gibi ürünlerin de dokunduğu ifade eden Yıldırımkaya, ''Rize bezinden yapılan ürünler son derece kaliteli ve sağlıklıdır. Rize bezinden üretilen ürünler herhangi bir kimyasal işlem görmeden doğal hali ile işlenmektedir'' dedi.

Yıldırımkaya, yaz ayları için çok özel atlet ve gömleklerin de üretildiğini ve yazın sıcak günlerinde çok terleyen çocuklar veya kilolu insanların bu ürünleri tercih etmesinin faydalı olacağını kaydetti.

http://www.kackartv.com.tr/?I=Haber_Oku&ID=4202

Haber Yayın Tarihi: 22 Eylül 2007 Cumartesi Saat 14:41

AK Parti Rize Milletvekili Bayramoğlu: "Rize Bezini Markalaştırıp Türkiye Genelinde ve Yurtdışında Satışa Sunmalıyız"

Resmi büyütmek için tıklayın

AK Parti Rize Milletvekili Ali Bayramoğlu, Rize bezini markalaştırıp,Türkiye genelinde ve yurtdışında satışa sunmak gerektiğini söyledi.

AK Parti Rize Milletvekili Ali Bayramoğlu, Rize bezini markalaştırıp,Türkiye genelinde ve yurtdışında satışa sunmak gerektiğini söyledi.

El emeği ile üretilen Rize bezinin üretim ve pazar sorununun çözümü için girişimlerde bulunan AK Parti Rize Milletvekili Ali Bayramoğlu, Rize bezi olarak adlandırılan feritiko ürünlerinin üretim ve pazar sorununu ele aldı. İsmail Kahraman Kültür Merkezi'nde feritiko öğreticileri ve üreticileri ile bir araya gelen Milletvekili Ali Bayramoğlu, Rize bezinin üretim ve pazarlama sorunlarını masaya yatırarak karşılıklı görüşmelerde bulundu. (Cihan Haber Ajansı) 22.09.2007 14:41

Dokumacılık hayat verecek       

________________________________________

Geçmişi yüz yıl öncesine dayanan tarihi dokuma sanatı Valiliğin gayretleriyle canlandırılıyor. Feritiko adı verilen bezi dokumasını öğrenen kursiyerler, kendi el dokuma tezgahlarını kuracak

Bir asır önce Rize'nin en önemli gelir kaynaklarından olan, günümüzde ise üretimi durma noktasına gelen Rize Bezi (Feritiko) dokumacılığı Rize Valiliği'nin başlattığı bir proje ile yeniden canlandırılıyor.

Rize Valiliği Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü bu amaçla daha önce açılan usta öğretici kurslarının ardından şimdi de vatandaşlara yönelik, Feritiko kursu açtı. 6 Nisan'da bitecek ilk kursun ardından talepler doğrultusunda yeni kursların açılacağı bildirildi.

Yaklaşık bir asır önce Rize'nin en önemli gelir kaynaklarından olan, günümüzde ise bir kaç küçük işletme tarafından sürdürülen Rize Bezi dokumacılığı yeniden canlandırılmaya çalışılıyor. Rize Bezi dokumacılığının yaygınlaştırılması amacı için il genelindeki Halk Eğitim Merkezi müdürlüklerinde Feritiko kursları açıldı.

100 YENİ TEZGAH

Kurslara katılan vatandaşlara el dokuma tezgahlarda, Rize Bezi dokumacılığı öğretiliyor. Rize Valiliği başlattığı çalışma kapsamında 100 adet yeni dokuma tezgahı yaptırıyor. Yeni tezgahların yapımından sonra gelen taleplere göre mahalle ve köylerde de kurslar açılması planlanıyor. Rize Bezi el dokumacılığını canlandırmak ve halkın kendi ekonomilerine katkı sağlamak için başlatılan çalışmalarda, vatandaşların dokuduğu ürünler de yapılan bir protokol çerçevesinde Rize Ticaret ve Sanayi Odası satış reyonunda satışa sunuluyor. Yetkililer kaybolmaya yüz tutan bu önemli değerin yeniden canlandırılması ve vatandaşların yeni ekonomik kazanç kapısı sahibi olabilmeleri için açılan kurslara ilgi gösterilmesini bekliyor.

Hasan DEMİR / CİHAN

Akşam

Başkan Yılmaz Çoruh: Rize, ticari avantajlarını değerlendiremiyor 

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Rize Şube Başkanı Yılmaz Çoruh, Rize'nin ticaret açısından oldukça önemli bir konuma sahip olduğunu fakat bu avantajın yeterince değerlendirilemediğini söyledi. 

Çoruh, üretim için elverişli 40 bin metrekare açık ve 20 bin metrekare kapalı alana sahip olan Serbest Bölge'nin boş olduğuna dikkat çekti. İş adamlarının yatırım aşamasında en önemli sorununun arazi olduğunu dile getiren Çoruh, bu bölgenin yatırımcılar açısından çok büyük önem taşıdığını belirtti.

Başkan Çoruh, Rize için önemli gördükleri yatırım sahaları hakkında şunları söyledi: "Serbest Bölge'de yatırıma elverişli olan sektörler, gıda ve tekstil-dir. Yatırımlar konusunda atıl durumdaki çay fabrikaları da değerlendirilebilir. Yaptığımız araştırmalar sonucunda ilimize uygun yatırım alanlarının Rusya'dan rafine edilmemiş yağın alınıp, işleme tabi tutulduktan sonra tekrar Rusya'ya ihraç edilmesi, makarna, bisküvi, sakız, şekerleme, naylon poşet imalatı olduğunu tespit ettik. Bunun yanında ilimizde gelişmekte olan orman ürünleri ve mobilya sanayisine destek verilmeli. İlin en önemli el sanatı olan Feretiko adı verilen Rize bezi dokumacılığına gereken önem verildiği takdirde önemli bir ihraç ürünü olarak yüksek miktarda girdi sağlanabilir. Koli ve ambalaj imalatı, kivinin modern tesislerde ambalajlanıp pazarlanması, turizm tesisleri, su ürünleri yetiştiriciliği, derelerimiz üzerinde kurulacak santrallerle elektrik enerjisi üretimi ilimiz açısından verimli yatırım alanları olarak ortaya çıkmaktadır."

Rize ekonomisinin büyük ölçüde çay ve çay sanayisine dayalı olduğunu ifade eden Çoruh, çaydan sonra işsizliğin çözümüne ve göçün önlenebilmesine katkı sağlayabilecek en önemli yatırım alanının tersane olduğunu söyledi. Çoruh, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde bilgi ve eğitim yetersizliğinin en büyük eksikliklerden biri olduğunu belirlediklerini kaydetti.

Hasan Demir

Zaman

Rize'nin ekonomisi 

Rize ekonomisi, çay tarımına ve çay işleme sanâyiine dayanır. Su ürünleri (balıkçılık) ve orman ürünlerinin de ekonomiye faydası büyüktür. Faal nüfûsun % 70'e yakını tarım sektöründe çalışır. Rize'nin çayı, hamsi balığı ve ketenden yapılan Rize bezi meşhurdur. 

Tarım: Dağlık ve ormanlık bir alan olan Rize'de ovalar yok denecek kadar azdır. İl topraklarının sâdece % 1'i ovadır. Rize'de tarım denilince çay üretimi akla gelir. Türkiye'nin çay üretiminin üçte ikisine yakını Rize'de yetişir. İkliminin ılık oluşu ve bol yağış olması çay üretimine çok müsâittir. Çay tarımı 1940-1950 arasında yerleşmiş ve 1950'den sonra yaygınlaşmıştır. 40.000 hektarlık çay bahçelerinde ortalama 400.000 ton çay yetişir. Böylece çay tarımı Rize'nin esas tarım kolu olmuştur.

Sebzecilik mühim bir yer tutmaz. Daha çok mısır, fasulye ve patates yetiştirilir. Rize toprakları çok engebeli ve sürülmeye elverişli arâziler az olduğu için, kullanılan tarım araçları oldukça azdır.

Meyvecilik çaydan sonra ikinci derecede bir gelir kaynağıdır. Armut, elma, fındık ve mandalina yetişir. Rize'de yetiştirilen dağ pirinci sulamaya ihtiyaç göstermez. Dünyâca ünlü ve çok az bir ekim alanında yetişen puro tütünü, Rize'nin Pazar ilçesinde yetişir.

Hayvancılık: Rize ilinde, çay tarımı yaygınlaştıkça mısır tarımı gerilemiş ve buna bağlı olarak hayvancılık da eski önemini kaybetmiştir. Fakat yayla ve platolar zengin otlak ve mer'alarla kaplıdır ve hayvancılığa çok müsâittir. Arıcılık hızla yayılmaktadır. İkizdere'nin anzer balı çok meşhur ve kıymetlidir.

Balıkçılık oldukça ileridir. Balık üretiminde Ordu, Trabzon ve İstanbul'dan sonra dördüncü sırada yer alır. Rize kıyıları bol ve kaliteli balık potansiyeline sâhiptir. Rize balıkçıları, 30-40 tonluk balıkçı tekneleriyle açık deniz balıkçılığı da yaparlar. Kıyılarında hamsi, kefal, istavrit, palamut, barbunya, kalkan, zargana, izmarit, mezgit, lüfer, kırlangıç, torik, karagöz, tirsi ve levrek gibi kıymetli balıklar bol miktarda bulunur.

Fındıklı ilçesi Çağlayan köyünde alabalık üretme tesisleri vardır. Bâzı akarsularda da alabalık, incikefali, kayabalığı, denizanası bulunmaktadır.

Ormancılık: Rize'de 150.000 hektar orman ve 35.000 hektar fundalık alan vardır. Ormanlarda kayın, kızılçam, kestane, kızılağaç, akarağaç, titrek kavak, aksöğüt, gürgen, meşe, dişbudak ve çeşitli yabânî meyve ağaçları bulunur.

Orman içinde 46 ve orman bitişiğinde 38 köy vardır. Senede 100.000 m3 sanâyi odunu ile 70 ster yakacak odunu elde edilir.

Mâdencilik: Rize'de oldukça zengin bakır, manganez ve kaolin yatakları vardır. Bunlardan yalnız az miktarda manganez çıkarılmaktadır.

Sanâyi: Rize'de sanâyi, çay işleyen fabrika ve atölyelere dayanır. Çay işleyen 20 fabrika ve 15 atölye, bu fabrikaların yedek parçası ve tâmiratını yapan ana tâmir fabrikası, çay paketleme ve ambalaj fabrikası vardır. Çay fabrika ve atölyelerinin dışında un fabrikaları, kereste fabrikaları, döküm fabrikaları, (lokum, reçel, helva ve şekerleme yapan) şekerli yiyecekler fabrikası, alüminyum mutfak eşyâsı üreten fabrika, balık unu ve balık yağı fabrikası ve çivi ve tel fabrikası gibi sanâyi kuruluşları vardır.

Ulaşım: Rize'nin ulaşımı kara ve deniz yolu iledir. İl dâhilinde karayolu ulaşımı yetersizdir. Kıyı şeridinde ulaşım yeterlidir. Fakat ilçelere gidildikçe ulaşım güçleşir. Sinop'tan Hopa'ya kadar uzanan Karadeniz kıyı yolu merkez ilçe (Rize), Çayeli, Pazar, Ardeşen ve Fındıklı ilçeleri bu yol üzerindedir. İyidere'de kıyı yolundan ayrılıp Güneyce bucağına uzanan ikinci bir devlet yolu vardır.

Rize'de yeni yapılan limana, oldukça büyük gemiler yanaşabilmektedir. Çayeli, Pazar ve Fındıklı ilçelerinde balıkçı barınakları vardır. İstanbul'dan Rize'ye gemi seferi muntazam olarak yapılmaktadır. Karayolu olarak İstanbul'a 1200 km, Ankara'ya 839 km ve İzmir'e 1422 km'dir.

01 Temmuz 2007, Pazar

Zaman

Rize Milli Eğitim Müdürü Rasim Çelik, Romanya’dan getirttikleri kendir ipliği ile yok olmaya yüz tutan Rize Bezi’ni yeniden orjinal üretimine başlayacaklarını söyledi. Yaklaşık bir asır kadar önce Rize’de her evde bir dokumu tezgahı bulunduğunu ve bu tezgahlarda üretilen Rize Bezleri’nin il ekonomisine önemli bir girdi sağladığını belirten Milli Eğitim Müdürü Rasim Çelik, "Kenevir ekiminin ülkemizde yasaklanmasıyla kendir ipi üretimi de durmuştur. Bu durum kendir ipinden yapılan Rize Bezi ve Feretiko dokumacılığının ölmesine ve gerçek Rize Bezi’nin yerine kendir ipliğinden yapılmayan bezlerin almasına neden olmuştur. Biz Rize Bezi dokumacılığı ve Feretiko’nun yeniden canlanması için dokuma tezgahları alarak bunların 400 tanesini ihtiyaç sahibi gönüllere dağıttık. Bünyemizde 65 Feretiko Kursu açtık. Yaklaşık bin 200 öğrenci şuanda Rize Bezi dokumacılığı eğitimi almaktadır. Rize Ticaret ve Sanayi Odası’nın (RTSO) aracılığı ile Romanya’dan bol miktarda kaliteli kendir ipliği satın aldık. Rize Milli Eğitim Müdürlüğü olarak bu iplikleri kurslarımızda eğitim gören öğrencilerimize ücretsiz olarak vereceğiz" dedi. Rize Milli Eğitim Müdürü Rasim Çelik, evinin geçimine katkıda bulunmak isteyen bayanlara satın aldıkları tezgahları ücretsiz olarak verdiklerini hatırlatarak, "Şuanda Rize’de 400 dokuma tezgahı dağıttık. Bunların büyük bölümünü ihtiyaç sahibi ailelere verdik. Bayanlar bu tezgahlarda evlerinde Feretiko üreterek hem ailelerinin hem Rize’nin ekonomisine katkı sağlayacaklar. Biz kurs sayımızı en kısa sürede 100’e çıkarıp Rize Bezi dokumacılığını yeniden geçim kapısı yapmak istiyoruz. Beş yıl içerisinde Rize’deki tezgah sayısını 5 bine çıkartmayı hedefliyoruz" diye konuştu. Son yıllarda farklı ipliklerle yapılan kumaşların Rize Bezi adı altında piyasaya sürüldüğünü belirten Çelik, Rize Milli Eğitim Müdürlüğü olarak gerçek kendir ipliği ile yapılan orjinal kumaşlara Patent alarak orjinaliyle taklidi birbirinden ayıracaklarını sözlerine ekledi.

Rize-İHA

Yayın Tarihi :29 Aralık 2004 Çarşamba

Rize bezi ketenin tozunu atmaya hazırlanıyor

Selma Şimşek - Yüzyıl önce Arap ülkelerine ihraç edilecek kadar ün kazanan Rize bezini üreten tezgahlar yeniden kuruluyor. Şıklığı ve ter emme özelliği ile ketene rakip olacak bezin geleceği umut veriyor.

Bir zamanlar Rize’nin en önemli geçim kaynağının kendir elyafından dokunan meşhur Rize bezi olduğunu bilen çok azdır. Şimdi Rize  Valiliğinin başlattığı kampanya ile geleneksel dokuma türü yeniden gündeme geliyor.

Kampanya çerçevesinde 400 dokuma tezgahı dağıtıldı. Açılan kurslardan ise bin 200 kadın, bir zamanlar ninelerinin yaptığı işi öğrenmek için tezgahın başına geçmiş. Ürünler, Rize Ticaret ve Sanayi Odasının bu yıl içinde hizmete açtığı mağazada teşhir ediliyor. Günümüzde yeniden dokuma tezgahlarının başına geçen Rizeli kadınlar ise iddialı. Karadenizli inadının dokumacılığa yeniden hayat vereceğini söyleyen kadınlar, Rize bezinin, kalitesini duyurmaya başladığı andan itibaren, şu anda lüks mağazalardaki en kaliteli keten türlerinin tozunu attıracağı konusunda eminler.

Hem şık hem de sağlıklı

Rize bezini en önemli özelliği,dokumasının ince ve yumuşak yapısı nedeniyle teri çok iyi emmesi ve bu nedenle sağlık için son derece elverişli olması. Bu edenle eskiden, doktorların da tavsiyesi üzerine daha çok çamaşır olarak kullanılmış. Suyu iyi emme özelliği nedeniyle bezin diğer bir yaygın kullanım alanı da, Anadolu’da el silmek için kullanılan ‘peşkir’miş.

Rize bezinin kulanım alanı günümüzde oldukça geniş. Masa ve sehpa örtüleri, mutfak takımları, iç çamaşırı, yazlık tiril tiril gömlek ve mintanlar. Kadınlar şimdilik giyecek kısmını mümkün olduğunca az dokuyorlar çünkü diğer takımlara dokuması zor olduğu için biraz daha pahalı. Fiyatlarsa, ürüne göre değişebiliyor, peşkir 20 YTL, sehpa örtüleri 25 YTL, masa örtüleri ise 40 YTL. Bezin dokumasına özellik katan en önemli etken ise bölgenin ikilimi. Örneğin Kastamonu yöresinde üretilen kendir ipleri daha çok halat yapımına uygun sertlikte olmalarına rağmen, Rize’de üretilen kendir ipi, bol yağışlı ve az güneşli coğrafyası nedeniyle daha yumuşak ve ince bir yapıya sahip. Çünkü güneş ışınlarının etkisi, kendir elyafının sertleşmesini engelliyor. Ayrıca bu özellik beze, hafif ipeksi bir özellik katarak son derece şık bir görünüm sağlıyor. Bu kadar da değil, bezin bir özelliği de dayanıklılığı. Bir zamanlar özellikle askeri elbise olarak kullanılması tavsiye edilen kumaş, pamuklu kumaşların 6 aylık ömrüne karşılık 2 yıl dayanıyor.

Fabrikası bile kurulmuş 

Anlatılanlara göre Birinci Dünya Savaşı sırasında Rize halkı, yaklaşık 200 ton Rize Bezi dokurmuş. Dokunan bezlerin büyük kısmı ise özellikle teri iyi emme özelliği nedeniyle en çok sıcak Arap ülkelerine ihraç edilirmiş. Rizeli kadınların uzun kış gecelerinde kendir elyafını bükerek elde ettikleri iplerden dokudukları bezin ünü, sadece Arap ülkeleri ile sınırlı da değilmiş. Rizelilerin iddialarına göre; 1970’lerde yapılan uluslararası bir yarışmada Rize Bezi, dünyanın en iyi ikinci keten kumaşı seçilmiş. Peki ne oldu da bir zamanlar Rize’deki her evin alt katında yeri hazır olan dokuma tezgahlarının sesi günümüze kadar yankısını bulamadı. Bu konuda en büyük darbe kenevir ekiminin yasaklanması. 1970’lerde yasaklanan kenevir üretimi önce, kendir ipinin sonra geleneksel dokumacılığın sonunu hazırlamış.

Bu arada bölgede giderek çay üretimine yoğunlaşan kadınların çay bahçelerinde geçirdikleri vakit dokuma tezgahlarına ayırdıkları zamanın önüne geçmiş. İşin ilginç yönü ise, yasaklama getirilmeden hemen önce, yörede bir fabrika kurulmasına karar verilmiş olması. Rizelilere göre yasaklama kararının arkasındaki asıl güç ise 'Amerika’. Bir de esrar üretme tehlikesine dikkat çekenler var ki, onlar bu gerekçeyle yasaklama getirilmesini, Rize halkına yapılmış bir hakeret  olarak görüyor. Bölgedeki kenevir üretiminin tamamının kendir elyafından ip üretmek için kullanıldığını söyleyen Rizeliler, “Bu işten biraz anlayanlar, elyafla esrar üretiminin farkını bilirler”  diyor.

Romen ipiyle Rize Bezi olur mu?

Bölgede kenevir üretimi olmadığı için şu anda kullanılan ip Romanya’dan ithal ediliyor. Rize Bezini bölgeye has bir kumaş türü yapan en büyük ayrıntı ise kullanılan ipin yöre topraklarında yetişen kenevir elyafından ve el yapımı olarak üretiliyor olması. Rize’de kenevir üretiminin mutlaka canlandırılması gerektiğini söyleyen Rize Ticaret ve Sanayi Odası Vekili Hüseyin Bıçakçı, oda olarak bunun için ellerinden geleni yapacaklarını söylüyor. Bıçakçı, “Kampanyamızı duyanlar ve dokumalarımızın özelliklerini bilenler haklı olarak bize sürekli Romen ipinden Rize bezi olur mu? diye soruyorlar. Doğru, bu dokumayı özellikle kılan, Rize toprağının ve ikliminin özelliklerini alan kendir elyafından elde edilen iplerin kullanılmasıdır. Kurslarımız bir başlangıç, bundan sonraki mücadelemizi bu yönde olacak” diye konuştu. 

Ürünlerini kendileri pazarlıyor

Valiliğin kampanyasını duyuduğu anda kursa yazılan ilk kadınlardan biri  41 yaşındaki Zuhal Bölükbaşı. Eskilerden duyduğu halde bu işin nasıl yapldığın hiç görmediğini söyleyen Zuhal Bölükbaşı, kursu ilk duyduğu anda bunu bir fırsat olarak düşündüğünü çünkü zaten bu tür el işlerine çok meraklı olduğunu söylüyor ve ekliyor, “ Bu dokuma, ninelerimizden bize kalan unuttuğumuz bir miras, bunu devam ettirmek için elimizden geleni yapacağız” Zuhal Bölükbaşı, kullandığı tezgahı kendisi yaptırmış. Kullandıkları ipleri ithal ettikleri için pahalıya geliyormuş. Üstelik tezgahın borcunu da hala kapatamamış. Yine de, bu işi devam ettirmek konusunda inatçı.

“Ne olursa olsun bu işi sürdüreceğim. Zaten şu ana kadar epey zorluklarla karşılaştık. Borcumu ödeyemedim. Taksitler duruyor. Ama ben yine de vazgeçmedim.” Zuhal Hanım, dokuduğu kumaşın pazarlanması sorununu da diğer Rizeli kadınlar gibi kendi çabalarıyla aşmaya çalışıyor. Bir komşusu aracılığıyla bir kaç takım Almanya’ya göndereceğini belirten Zuhal Bölükbaşı, tezgahının başında gülümseyerek “Belli mi olur belki bundan sonra yurtdışına çalışırız diyor”

Fatma Kabil de ilk kursiyerlerden. O daha çok evine ekonomik katkı sağlamak için bu işe başlamış. Kurslara gittikten sonra da bu işte gelecek olduğuna karar verip, kız kardeşi Hatice Kabil ile birlikte ortak bir tezgah satın almış.

Kemençe tezgah sesiyle buluştu

Şu anda Rizeli kadınların en büyük sıkıntısı bezin henüz yeterince pazarının oluşmamış olması ve ipliklerin ithal edilmesi. Kenevir üretiminin başlamasıyla birlikte bu sorunları aşacaklarına inanan kadılar, umutlular. Onlar ürettikleri bezi şimdilik ya mağazalara veriyorlar yada özel siparişlerle alıyorlar. Dokudukları takımların fiyatları ise değişebiliyor. En büyük hedefleri ise İstanbul'daki büyük mağazalardans toplu sipareşler almak. Geçimlerini sadece çay üretimi üzerine kuran Rizeli kadınlar için bu tezgahlar yeni bir umut olmuş olmalı ki,  Rize’ye yolu düşenleri artık sadece kemençe sesi değil , yüzyıl önce olduğu gibi Rize evlerinin alt katlarından yankılanan dokuma tezgahlarının tik takları karşılıyor.